Thứ Bảy ngày 19 tháng 9 năm 2020

Eden Virginia, khu thương mại người Việt lớn nhất Đông Bắc Hoa Kỳ về tay người Hoa?

130520-phphuoc-eden-virginia-01-2000

 

Những ngày gần đây cộng đồng người Mỹ gốc Việt ở vùng Đông Bắc Hoa Kỳ xôn xao trước chuyện Eden Center, khu thương mại người Việt lớn nhất vùng này và là niềm tự hào của người Việt ở Mỹ đã đổi chủ. Tin này càng được khẳng định hơn khi lễ động thổ xây dựng một siêu thị mới đã diễn ra lúc đúng ngọ ngày thứ Ba 13-8-2013. Chủ nhân của siêu thị này là tập đoàn siêu thị người Mỹ gốc Hoa Good Fortune Supermarket ở New York.

130813-eden-virginia-breaking-ground

Lễ động thộ xây siêu thị Good Fortune Supermarket ngày 13-8-2013. (Nguồn ảnh: Internet. Thanks).

Tập đoàn Good Fortune Supermarket hiện đã mở 8 siêu thị tại bang New York, 1 tại bang New Jersey và 2 siêu thị đang xây dựng ở bang Virginia.

Sau khi hoàn tất và dự trù khai trương vào quý 1-2014, siêu thị Good Fortune Supermarket (tên tiếng Hoa là Hảo Vận Lai, 好运来超级市场) tại số 6751 Wilson Boulevard, thành phố Falls Church, VA 22044 sẽ là siêu thị quốc tế lớn nhất vùng Bắc Virginia với diện tích 44.000 feet vuông (khoảng 4.087 mét vuông) chuyên kinh doanh các sản phẩm tươi sống, thịt cá và các hàng hóa siêu thị khác. (http://www.goodfortunesupermarket.com).

Khu vực xây siêu thị này nằm bên hông phải của Trung tâm Eden khi nhìn từ cổng vào, trước đây là khu National Wholesale Building. Hồi năm 2011 khi tôi tới, nơi đây có một cửa hàng bán đồ trang trí nội thất hoành tráng nhưng vắng lặng với tấm băng-rôn cho biết đang “xả hàng” (clearance) để đóng cửa (going out of business). Dạo cuối tháng 5-2013 khi quay lại Eden, tôi thấy dãy cửa hàng này vẫn còn cửa đóng then cài.

110907-12-phphuoc-america-md-257-2000

Khu vực ngày nay đang xây siêu thị. Ảnh chụp tháng 9-2011.

Giải thích vì sao lại là tập đoàn người gốc Hoa, ông Alan Frank, Tổng giám đốc của Trung tâm Eden và Phó chủ tịch của công ty Capital Commercial Property (CCP) sở hữu khu đất này, cho biết tập đoàn Good Fortune Supermarket là đối tác tốt nhất mà ông kiếm được cho dự án khai thác khu mặt bằng bỏ trống bấy lâu nay. Ưu tiên ban đầu của Eden vẫn là cộng đồng người Mỹ gốc Việt, nhưng trung tâm không tìm ra nhà đầu tư thỏa đáng. Ban quản lý trung tâm nói thêm rằng hiện nay chuyên môn về quản lý siêu thị không còn nằm trong tay người gốc Việt nữa. Hoạt động của siêu thị quốc tế  phụ thuộc vào nguồn hàng từ các quốc gia gốc, mà hiện nay chỉ có các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, hay vùng lãnh thổ Ðài Loan mới có được nguồn hàng phong phú và dồi dào, cũng như có được sự liên kết chặt chẽ.

Như vậy là khu trung tâm thương mại hiện hữu trong Eden Center gồm khoảng 130 cơ sở, chủ yếu là của người Mỹ gốc Việt, vẫn hoạt động bình thường. Theo ông Alan Frank, các cơ sở kinh doanh này sẽ có thêm nhiều khách hàng hơn nhờ siêu thị Good Fortune Supermarket sẽ thu hút đông đảo người hơn từ các bang chung quanh tới mua sắm.

Cả chủ nhân siêu thị mới lẫn ông CEO của Eden Center đều nhiều lần khẳng định với các cơ quan truyền thông người Việt rằng khu thương mại của người Việt ở Eden vẫn được duy trì và luôn được coi trọng như là một trung tâm văn hóa của cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Siêu thị mới sẽ hợp tác chặt chẽ với các tiểu thương này và nhận nhiều người gốc Việt vào làm việc trong siêu thị.

Trung tâm Eden ra đời vào năm 1984, nghĩa là 9 năm sau khi đợt dân tị nạn người Việt đầu tiên đến Mỹ. Trước đó, khu chợ người Việt đầu tiên mở gần trạm Metro Clarendon thuộc quận Arlington. Do nhu cầu phát triển ngày càng lớn, lại bị chủ đất lấy lại đất, các nhà đầu tư người Việt bèn lập ra công ty Vina Enterprise Inc. để đứng ra thuê đất của khu thương mại người Mỹ bị bỏ phế nhiều năm gọi là Plaza Seven Shoping Center nằm ở ngã bảy đầu đại lộ Wilson của thành phố Falls Church. Ban đầu chỉ có khoảng 20 gian hàng người Việt thôi. Sở dĩ lấy tên Eden là để “ăn theo” tên trung tâm thương mại Eden nổi tiếng ở Saigon trước đây (nằm ở khu vực giữa Tòa Đô chính – nay là UBND TP và trụ sở Quốc hội – nay là Nhà hát TP). Có một chi tiết vui vui mà rất thực tế: luật sư Gioan Nguyễn, một trong những người thành lập công ty Vina Enterprise Inc., cho biết cái tên Eden ngắn ngủn nên làm bảng hiệu đỡ tốn tiền. Hồi đầu tiên, họ cố gắng làm nhiều thứ cho giống cái không khí Saigon xưa, có cả tiệm cà phê Givral nữa. Tuy mang tên Eden nhưng mặt tiền của trung tâm được thiết kế có một tháp đồng hồ giống chợ Bến Thành. Sau này rất nhiều khu thương mại của người Việt trên đất Mỹ cũng mang hình ảnh chợ Bến Thành như vậy.

Trong nhiều năm nay, Trung tâm Eden thiệt sự là một trung tâm thương mại và trung tâm sinh hoạt cộng đồng của người Việt không chỉ ở Bắc Virginia mà cả khu vực. Người Việt từ khắp nước Mỹ hay từ trong nước sang như tôi đây chẳng hạn đều khó lòng không mò tới đây để được tám chuyện bằng tiếng Việt, sống trong không khí gợi nhớ quê hương và thưởng thức các món ăn truyền thống của người Việt. Nhiều người ở các bang chung quanh vào lễ lạc, cuối tuần chạy xe 2-3 tiếng đồng hồ tới Eden relax và mua sắm. Ở đây có những tiệm bán đủ thứ món ăn, bánh trái, quà vặt quê hương.

Thiệt ra điều mà cộng đồng người gốc Việt ở Đông Bắc Hoa Kỳ lo lắng là số phận tương lai của những thứ đã trở nên biểu tượng cho cộng đồng người Việt tha hương mà nhiều chục năm nay tồn tại ở Trung tâm Eden. Với sức mạnh – trước hết là về tài chính – của mình, tập đoàn gốc Hoa này sớm muộn gì cũng sẽ trở thành chủ nhân ông của cả khu vực. Cho dù các tiểu thương gốc Việt có tiếp tục được buôn bán ở đây thì cái vị thế cũng chẳng còn như xưa.

Từng nhiều lần lang thang nghiêng ngó ở Trung tâm Eden, tôi thì cho rằng yếu tố sống còn của trung tâm thương mại người Việt ở đây bây giờ là khả năng cạnh tranh và tài nghệ kinh doanh. Hết rồi cái thời một mình một chợ với cái hào quang là trung tâm thương mại người Việt đầu tiên ở Mỹ và trung tâm sinh hoạt lớn của cộng đồng người Việt tha hương.

Một số người bạn của tôi ở Mỹ chua chát nói rằng: Đây là một hậu quả của cái sự không đoàn kết trong cộng đồng người Việt ở xứ người. Thiệt tình là tôi chớ hề dám có ý kiến, ý cò gì, bởi mình ở ngoài tấm chăn nên đâu biết bên trong nó có rận hay không. Nhưng tôi vẫn có thể nhận ra một điều trong khi người Hoa đông tay thì vỗ nên kêu, còn người Việt mình đông tay thì thêm náo động. Mà ở đâu cũng vậy thôi!

Có lẽ hiếm có dân tộc nào có thể cạnh tranh nổi với người Việt về lòng yêu nước và tinh thần xả thân vì sự sống còn của Tổ quốc. Nhưng ngoài chuyện đó ra, hầu như chẳng người Việt nào chịu nổi cái cảm giác có thằng cha hàng xóm trội hơn mình, đặc biệt là có vợ “ngon cơm” hơn mình!

PHẠM HỒNG PHƯỚC

(Saigon 19-8-2013)  

110907-12-phphuoc-america-md-276-2000

Tôi tới Trung tâm Eden lần đầu năm 2011.

130520-phphuoc-eden-virginia-02-2000

Tháng 5-2013.

130520-phphuoc-eden-virginia-006-2000

130520-phphuoc-eden-virginia-005-2000

130520-phphuoc-eden-virginia-004-2000

130520-phphuoc-eden-virginia-003-2000

Bên trong Trung tâm Eden.