Trong mấy năm nay, các hãng smartphone đau đầu với việc giải bài toán cho zoom quang 10x trên thiết bị di động. Bởi zoom quang (optical zoom) tới mức đó cần phải có một tiêu cự dài – điều bất khả thi với bề dày ngày càng mỏng của smartphone – đặc biệt là dòng cao cấp.

Nhìn lại, vào năm 2021, Samsung đã thử nghiệm trang bị zoom quang 10x trên mẫu Galaxy S21 Ultra với cấu trúc camera tele kính tiềm vọng (periscope telephoto) có đạt tiêu cự tổng cộng 240mm. (Cấu trúc periscope telephoto mô phỏng kính tiềm vọng của tàu ngầm, sử dụng gương hoặc lăng kính để bẻ cong ánh sáng 90⁰, cho phép đặt các thấu kính dọc theo thân máy thay vì chiều dày, giúp zoom quang học cao lên tới 10x mà không làm máy dày lên quá mức). Trước đó, cũng với camera tele kính tiềm vọng, zoom 10x của Samsung chỉ có thể là “hybrid” – dùng thuật toán nâng độ zoom lên từ zoom quang 4x. Nhưng từ Galaxy S24 Ultra, Samsung bỏ zoom quang 10x, camera tele kính tiềm vọng chỉ còn zoom quang 5x. Có lẽ do chất lượng ảnh ở chế độ zoom quang này thật sự không đạt yêu cầu và phải “đu” theo trend smartphone mỏng hơn (8,6mm trên Galaxy S24 Ultra so với 8,9mm trên Galaxy S23 Ultra). Cho tới thế hệ mới nhất là Galaxy S26 Ultra ra mắt đầu năm 2026, Samsung vẫn chỉ hỗ trợ zoom quang 5X trong thân máy mỏng chưa từng có chỉ còn 7,9mm.

Thật ra, nếu chấp nhận có ống kính dài linh hoạt (như có thể thụt ra thụt vào), việc trang bị zoom 10x trở lên không phải là trở ngại. Như hồi năm 2013, Samsung từng giới thiệu chiếc smartphone Samsung Galaxy S4 zoom với bề dày (chưa zoom ống kính) lên tới 15,6mm, hỗ trợ zoom quang 10x. Và kinh khủng hơn nữa là Samsung Galaxy Camera 2 GC200 ra mắt năm 2014 có bề dày (chưa zoom ống kính) lên tới 19,3mm, hỗ trợ zoom quang 21x.

Samsung Galaxy Camera 2 GC200

Các hãng smartphone, dặc biệt là của Trung Quốc, tuy giới thiệu camera có zoom cao hàng chục x, thậm chí 100x-200x, chỉ là zoom số (digital zoom), dùng thuật toán phần mềm xử lý tăng độ zoom lên (chủ yếu xử lý cho ảnh chụp xa chi tiết hơn, rõ hơn). Giải pháp này càng hữu hiệu hơn trong mấy năm gần đây nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI. Ngay cả “ông lớn” Samsung với Galaxy S26 Ultra cũng giới thiệu khả năng “100x AI-powered Zoom”.

Vậy, OPPO đã có những giải pháp nào để giải quyết những trở ngại khi ứng dụng zoom quang 10x trên smartphone OPPO Find X9 Ultra (ra mắt toàn cầu vào hạ tuần tháng 4-2026)? Theo OPPO giới thiệu, đó là hệ thống The Build-in “Teleconverter” trên ống kính Hasselblad 50MP 10x Optical Telephoto.

Bạn lưu ý rằng, theo cách truyền thống, để có độ zoom 10x, ống kính cần có tiêu cự tới 230mm – điều về lý thuyết là không thể với bề dày của smartphone. Để giải quyết, trên OPPO Find X9 Ultra, OPPO đã tích hợp một cụm gương mới chỉ dài 29mm, với đường dẫn ánh sáng hình chữ W năm lần phản xạ (five-reflection, W-shaped light path) để đạt được hiệu năng quang học vượt trội ở tiêu cự tương đương 230mm. OPPO cho biết: Công nghệ lõi Cấu trúc ống kính tiềm vọng 5 lăng kính (Quintuple Prism Reflection Periscope) này do OPPO tự phát triển. Theo giới thiệu, giải pháp của OPPO có thể đạt độ zoom cực xa (ultra far) với zoom quang chất lượng cao 20x (460mm).

Do có độ dài phải đi gấp khúc, ánh sáng dễ bị giảm chất lượng. Để xử lý tình trạng nhiễu ảnh với zoom cao này, OPPO sử dụng lăng trụ cắt ba (Tri-cut) kết hợp lớp phủ nano ND và viên nén khí (air capsule), giúp đạt độ tinh khiết ánh sáng cao, loại bỏ hiện tượng nhiễu sáng khi chụp ảnh. Độ cực rõ (ultra clear) đạt được với phần cứng là cảm biến cực nhạy JNL được tinh chỉnh với kích thước 1/2.75” và khẩu độ đẳng cấp máy ảnh DSLR f/3.5.

Ở độ zoom 10x trở lên với tiêu cự dài, hiện tượng rung gây mờ nhòe lại là điều cần phải xử lý. OPPO Find X9 Ultra được trang bị hệ thống Chống rung Cảm biến Tele (Telephoto Sensor Shift) với khả năng dịch chuyển cảm biến đến 530um (biên độ +/- 0.7 độ), giúp khung hình luôn ổn định dù đang zoom ở khoảng cách cực xa.

• Zoom quang học (optical zoom): Sử dụng sự thay đổi tiêu cự vật lý của thấu kính. Nhờ đó, ảnh sau khi phóng to vẫn giữ nguyên độ phân giải (ảnh giữ 100% chi tiết gốc), cực kỳ sắc nét và chân thực, màu sắc chuẩn xác; ổn định tốt với OIS, chụp thiếu sáng vẫn nét.
• Zoom số (digital zoom): Công nghệ phóng to ảnh bằng phần mềm, không cần thấu kính vật lý. Máy chỉ crop (cắt) vùng trung tâm khung hình rồi nội suy (tạo pixel mới bằng thuật toán) để lấp đầy, hoặc dùng AI để dự đoán chi tiết thiếu. Nhược điểm là vỡ hạt, nhòe chi tiết khi zoom >10x, kém hiệu quả ánh sáng yếu.

Bạn có thể tham khảo một số hình ảnh chụp bằng OPPO Find X9 Ultra với độ zoom 10x.

HOÀI XUÂN