Bữa nay ngày thứ Bảy 20-6-2026, áp ngày Nhà báo Việt Nam 21-6, lịch sử báo chí của TP.HCM chính thức sang trang mới với việc Thành ủy TP.HCM ngay sáng nay đã tổ chức hội nghị chính thức công bố thành lập Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, với các nhân sự được bổ nhiệm lãnh đạo (Ban Tổng giám đốc). Cơ quan này đầu tiên sẽ quản lý 3 manchette báo: báo in SGGP, báo điện tử Tuổi Trẻ và Đài Phát thanh, truyền hình HTV. Cả ba manchette này tuy được giữ lại nhưng phải tiến hành tổ chức lại, có tinh giản lực lượng.

Ảnh chụp A Phủ năm 1981 trong phòng ở của mình tại tòa soạn báo Long An. Hồi đó còn kiêm nhiệm đội trưởng đội văn nghệ quần chúng báo Long An. Ý ẹ!

A Phủ có duyên với báo Tuổi Trẻ từ khi còn làm ở báo Long An ở tận tòa soạn trên đường Nguyễn Huệ (Thị xã Tân An) vào đầu thập niên 1980. Hồi ấy, tòa soạn có phát hành thêm hai đầu báo của TP.HCM là SGGP và Tuổi Trẻ. A Phủ là ủy viên Công đoàn cơ sở nên đã xách giấy giới thiệu cỡi xe đò lên tòa soạn báo TT (lúc đó trên đường Duy Tân, từ năm 1985 đổi thành đường Phạm Ngọc Thạch) để đặt vấn đề làm đại lý phát hành ở tỉnh. Và A Phủ là người của báo Long An đầu tiên xuống tiền đặt mua báo TT. Sau đó, trong lần lên tiệm mắt kính trên đường Duy Tân làm cặp kính cận đầu đời “theo chế độ” (do bệnh viện tỉnh chỉ định), lúc tới nhận lại bị tiệm đòi phải có giấy giới thiệu của cơ quan, A Phủ đành trở lại tòa soạn báo TT xin tờ giấy giới thiệu. (Về cặp kính cận đầu tiên trong đời này, A Phủ có một chuyện nhớ đời. Hồi đó, do phải đi công tác địa phương dang nắng hứng bụi và phần nào cũng “đu trend điệu”, A Phủ đặt làm tròng kính cận loại kính màu đen thui. Ít bữa sau, trong một lần đi dự một phiên tòa tại thị xã Tân An, A Phủ đeo cặp kính cận đen thui như “Điệp viên Không Không Thấy” ngồi ở hàng ghế người dự khán. Báo hại, bộ phận bảo vệ tòa án thấy có người đeo kính mát ngồi cứ hí hoáy ghi chép, bèn nghi ngờ nên tới hỏi).

Ảnh chụp 1981 tại tòa soạn báo Long An. Hồi đó A Phủ còn kiêm nhiệm đội trưởng đội văn nghệ quần chúng báo Long An. Ý ẹ!

Sau này, khi chuyển lên TP.HCM sống và làm chủ biên báo Long An Cuối Tuần, A Phủ bắt đầu cộng tác với báo TT, trở thành một thành viên trong Nhóm Quốc tế của anh Đàon Khắc Xuyên (trong số các cộng tác viên trang Quốc tế lúc đó có “bậc cao niên” nhứt là anh Nguyễn Phú Long – bút danh BP – Bích Phượng ở Trung tâm Nghiên cứu Dịch thuật TP, anh Nguyễn Ngọc Trân, anh Danh Đức – từng phụ trách chuyện kiểm duyệt báo chí nhập khẩu ở Sài Gòn, một anh hình như tên là Tuấn – nguyên là sĩ quan báo chí của QLVNCH). Trong nhóm, A Phủ là người “nhỏ tuổi nhứt đám” và lúc đó cũng chỉ có A Phủ làm báo thiệt sự (có thẻ nhà báo hẳn hoi). Còn nhớ hồi đó hai anh Ngọc Trân và Danh Đức “khắc khẩu” nhau. A Phủ và anh Bích Phượng vẫn hay “gài kèo” cho hai anh tranh cãi nhau nổ trời để rồi sau đó cả nhóm cười hề hà xúm nhau viết bài. Với anh Ngọc Trân thì A Phủ cũng có duyên dài lâu. Đầu năm 1986, khi anh được Tuần Tin Thanh Niên mới ra đời giao phụ trách mảng Quốc tế, anh Trân đã rủ rê A Phủ về cùng làm (cũng như sau này anh lại rủ rê khi về Thời báo Kinh tế Sài Gòn). A Phủ cộng tác với mảng Quốc tế Tuần Tin Thanh Niên suốt từ những số đầu tiên (lúc tòa soạn nguyên thủy còn tá túc trên hành lang văn phòng CLB Hội Liên hiệp Thanh niên ở số 145 đường Nguyễn Thị Minh Khai, Q.1, TP.HCM cho tới khi tòa soạn dời về đường Nguyễn Văn Thủ rồi sau đó về đường Trần Hưng Đạo, Q.5 tới tận khi di chuyển sang đường Cống Quỳnh, Q.1).

Nguồn tư liệu nước ngoài hồi đó chủ yếu là các báo của Liên Xô, Cuba, một số nước phe Liên Xô mua từ hệ thống phát hành của Bưu điện hay được các cơ quan ngoại giao cung cấp; cộng thêm số báo chí của Mỹ, Pháp, Anh, các nước Thái Lan, Malaysia, Singapore,… từ chỗ anh Bích Phượng và mua từ các sạp báo thân quen có nguồn báo nước ngoài – chủ yếu được thu gom từ các chuyến bay quốc tế hay từ du khách nước ngoài. Riêng A Phủ có mối ruột là sạp báo của một chị trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (thân quen tới mức sau này, không cần mua, A Phủ được chị cho mượn các tờ báo, tạp chí như Time, Newsweek… mới phát hành để đi photocopy các bài mình cần). Thú vị nhất là với các báo như Bangkok Post và The Nation của Thái Lan, The Straits Times và My Paper (sau sáp nhập với New Paper) của Singapore, New Straits Times của Malaysia,… A Phủ đều được đọc nóng hổi ngay trong ngày phát hành ở bản địa (chủ yếu nhờ chúng đi kèm theo các chuyến bay quốc tế).

Hồi đó, sáng nào, nhóm Quốc tế cũng tụ họp tại căng-tin báo Tuổi Trẻ – lúc đó tòa soạn đã chuyển về đường Lý Chính Thắng (bên cạnh Thư viện Đắc Lộ thuộc Dòng Tên Việt Nam) để uống cà phê, ăn sáng (món chính của A Phủ là bánh mì ốp la và phở) và bàn công việc, phân công nhau viết. Căng-tin báo TT lúc đó được anh em A Phủ phong tặng là nơi bán cà phê rẻ nhứt Việt Nam.

Suốt nhiều năm, tên cúng cơm của A Phủ được in trên các số báo TT thường ngày và báo TT Chủ nhật (có thời hầu như số TTCN nào cũng có bài của A Phủ trên phần Quốc tế). A Phủ có tiêu chuẩn báo biếu mỗi kỳ. Nhớ có lần A Phủ đang ngồi trong phòng của Ban Quốc tế viết gấp bài, thì chị Vũ Kim Hạnh – Tổng biên tập ghé vô. A Phủ chào và anh Xuyên giới thiệu đây là tác giả vừa in bài chuyện về một bí thư huyện ủy Liên Xô. Chị Hạnh không nói gì, chỉ gục gặt đầu rồi quay ra.

Trong thời gian mấy năm làm chủ biên báo Long An Cuối Tuần, A Phủ có duyên được một số anh chị nổi tiếng của báo TT hỗ trợ tin bài, như anh Chánh Trinh, anh Đoàn Khắc Xuyên, anh Phạm Thanh Vân,… A Phủ cũng kết bạn với các bạn như Đặng Hoàng, Hà Thạch Hãn,… từ thời họ còn là cộng tác viên của Tuổi Trẻ; rồi sau này thêm cả bạn Nguyễn Phan. Riêng anh Đỗ Đình Tấn, thời phụ trách tờ TTCN, thì thân thiết, nhiều lần tụ tập cà phê đêm nghe nhạc từ CD hay nhậu “cờ tây” với nhau.

Khi A Phủ đang làm ở Tạp chí e-CHÍP, bạn Hàng Phước Long từng rủ rê A Phủ về chung tay xây dựng bản điện tử của báo TT. Nhưng A Phủ xin phép chỉ sẵn sàng hỗ trợ khi cần chớ lúc đó đang quá say mê cái “Chuồng gà e-CHÍP” với “đàn gà con chíp-chíp quá cưng”. A Phủ từng được mời tham dự buổi họp góp ý đầu tiên cho bản điện tử báo TT. Sau này, có một thời gian khá dài, theo rủ rê của bạn Hàng Phước Long, A Phủ phụ trách mục điểm tin công nghệ mỗi ngày trên TTO.

Rất nhiều năm sau này, khi các bạn Tuổi Trẻ yêu cầu, A Phủ đều hào hứng viết bài cộng tác. Bạn Hà Thạch Hãn thì dành cho A Phủ góc “Thời sự & Suy nghĩ” khi cần ý kiến về công nghệ. Ngay cả ông chủ “Nhà cười” Nguyễn Văn Tiến Hùng cũng rất ưu ái A Phủ luôn rủ rê, nhắc nhở viết cho Tuổi Trẻ Cười, đặc biệt là các số Xuân.

Cũng không thể nào quên được việc anh Đoàn Khắc Xuyên, khi đó là Tổng Thư ký Tòa soạn, đã viết giấy xác nhận cho A Phủ bổ sung thủ tục xin nhập hộ khẩu về TP.HCM.

Sau tờ báo Tin Sáng, nơi A Phủ cũng từng viết bài, báo Tuổi Trẻ là tờ báo duy nhất mà A Phủ từng có thời đọc hết từ trang đầu tới trang cuối, không bỏ lướt qua một tin bài nào. (Có chăng là hỗng thèm đọc những bài ký tên A Phủ).

Mọi chuyện này chỉ được A Phủ ghi lại để mình khỏi quên theo quy luật thời gian. Tính xác thực thì hầu hết những người được nhắc đến đều còn “đương thời” dù không còn “đương chức”. Hồi đó tất cả còn sơ khai và có nhiều hạn chết, anh em A Phủ làm báo cố gắng làm thiệt tốt trong những điều kiện và hoàn cảnh như vậy. Sau này, các bạn trẻ ở mảng Quốc tế TT, TN làm giỏi hơn nhiều và được may mắn là có trong tay những nguồn dữ liệu, tư liệu đa chiều và dồi dào, phong phú hơn xưa bội bội lần. Âu đó cũng là phước phận của mỗi người trong từng thời đại.

Có thể nói là A Phủ đã đi cùng báo Tuổi Trẻ cả một thời tuổi trẻ sang cả tuổi ít trẻ hơn (Forever 18 Plus). Và Tuổi Trẻ vẫn mãi là một cái manchette báo đi cùng tâm trí A Phủ cho tới cuối hành trình ngao du hành hiệp và rong chơi của mình.

P/S: Nếu có dịp, A Phủ sẽ “hồi tưởng” lại hành trình viết báo của mình. Ngoài báo chính là báo Long An, A Phủ từng viết cho các báo Nhân Dân, Đại Đoàn Kết, Lao Động, Thanh Niên Thời Đại (không nhớ có dúng tên không, đây là báo do anh Lý Quý Chung gầy dựng sau khi rời báo Lao Động), Giáo Dục, Lao Động – Xã Hội, Thanh Niên, SGGP, Tuổi Trẻ, Tin Sáng, Phụ Nữ TP.HCM, Người Lao Động, Pháp Luật TP.HCM, Sài Gòn Tiếp Thị, Công An TP.HCM, Kiến Thức Ngày Nay, Doanh Nhân Sài Gòn,… cùng các báo Ấp Bắc (Tiền Giang), Bình Dương,… A Phủ dù sao cũng đã “bước đầu thành công nhứt định” trong sự nghiệp rải tên cúng cơm của mình trên khắp cõi ta bà.

A.P.