Từ bây giờ, người ta sẽ nghe nói nhiều hơn tới cụm từ “super intelligence” (viết tắt là SI), “siêu trí tuệ”. Điều đáng nói là “super intelligence” sẽ được dùng để chỉ cái mà lâu nay ta vẫn quen gọi là “trí tuệ nhân tạo” (artificial intelligence, viết tắt là AI).
Tên gọi “siêu trí tuệ” (super intelligence) đã được “toàn cầu hóa” khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói tới nó trong bài phát biểu tại Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 81 (the 81st Session of the United Nations General Assembly – UNGA 81) ở New York ngày 22-9-2026. Thậm chí ông Trump đã tuyên bố sẽ thay thế cách gọi “trí tuệ nhân tạo AI” bằng tên mới là “siêu trí tuệ SI”. Theo ý ông, tên gọi “siêu trí tuệ” mới phản ánh đúng bản chất của công nghệ mới bùng phát đang bao trùm toàn cầu này. Nếu gọi đó là “trí tuệ nhân tạo” thì có thể làm giảm tầm quan trọng và ý nghĩa của nó. Tổng thống Hoa Kỳ tuyên bố: Chính phủ Hoa Kỳ sẽ thay thế thuật ngữ “trí tuệ nhân tạo” bằng” siêu trí tuệ” trong các tài liệu chính thức.
Báo Newsweek (Mỹ) ngày 28-9-2026, cho biết: Ông Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành Meta, đã trở thành một trong những người nổi tiếng đầu tiên ủng hộ Tổng thống Trump. Hai ông đã thống nhất sử dụng cùng một cách diễn đạt khi nói về trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh ngành công nghệ đang đối mặt với những cảnh báo ngày càng gay gắt về các mối nguy hiểm từ việc phát triển những hệ thống ngày càng mạnh mẽ. Khi công bố một mảng kinh doanh mới hướng đến doanh nghiệp vào hôm thứ Hai 28-9-2026, ông Zuckerberg đã nhiều lần sử dụng thuật ngữ “siêu trí tuệ” (superintelligence) và cho biết công nghệ này sẽ tạo ra “những cơ hội mới to lớn cho tất cả mọi người và các doanh nghiệp”.
Theo ông Andy Stone, một phát ngôn viên của Meta, nói với Newsweek ngày 28-9-2026, thực tế thì Zuckerberg đã sử dụng thuật ngữ này trước cả khi ông Trump tuyên bố công khai. Dẫn chứng là một bài tiểu luận (essay) của ông Zuckerberg, được công bố hồi tháng 7-2025, có tựa đề “Personal Superintelligence” (siêu trí tuệ cá nhân).
Ông Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social vào sáng thứ Sáu 25-9-2026 sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm chính thức Hao Kỳ rằng: “Những điều to lớn sẽ diễn ra. Giống như hầu hết mọi người, ông ấy dường như thích việc đổi tên gọi ‘Trí tuệ Nhân tạo’ (Artificial Intelligence) – vốn là cái tên chưa chính xác và không phản ánh đúng bản chất – sang một cái tên quan trọng và chuẩn xác hơn nhiều: ‘Siêu Trí tuệ’ (SUPER INTELLIGENCE). Như vậy thì thật là ‘Siêu’ (SUPER)! Mọi người tối qua cũng đều đồng tình với điều đó.”
Trang Firstpost ngày 27-9-2026 đã chọn “Super Intelligence” là “Từ của Tuần” (Word of the Week) và giựt tít: “Thuật ngữ mới mà ông Trump dùng để chỉ AI mang hàm ý đầy ám ảnh”.
Theo trang The Hill, siêu trí tuệ được định nghĩa là một dạng trí tuệ nhân tạo vượt xa trí tuệ con người. Đây vừa là mục tiêu tối thượng của nhiều công ty AI tiên phong, vừa là nỗi lo ngại lớn nhất đối với những ai cảnh báo về mối đe dọa của nó đối với nhân loại.
Thật ra, từ “siêu trí tuệ” đã xuất hiện từ lâu rồi, tất nhiên là trong những ngữ cảnh khác nhau. Như hồi năm 2020 có bộ phim truyện khoa học viễn tưởng tựa đề “Superintelligence” chiếu trên hệ thống HBO Max được mô tả: Khi một siêu trí tuệ toàn năng quyết định quan sát Carol Peters – một người phụ nữ có cuộc sống hoàn toàn bình thường – thì vận mệnh của cả thế giới cũng bị đặt vào thế ngàn cân treo sợi tóc. Giữa lúc trí tuệ nhân tạo AI này đang cân nhắc việc nô dịch, giải cứu hay hủy diệt nhân loại, Carol phải chứng minh rằng con người là những sinh linh xứng đáng được cứu rỗi.
Cũng có người dùng thuật ngữ “artificial super intelligence – ASI” (siêu trí tuệ nhân tạo), được định nghĩa là “một trí tuệ vượt quá các khả năng của con người trong mọi lĩnh vực. ASI được phân biệt với ANI (Artificial Narrow Intelligence – trí tuệ nhân tạo hẹp), là loại AI được chuyên biệt hóa cho các tác vụ cụ thể (như dịch thuật, chơi game,…) và AGI (Artificial General Intelligence – trí tuệ nhân tạo tổng quát) là AI có khả năng linh hoạt trong tư duy và học hỏi ở trình độ con người.
Và ngày 28-9-2026, dịch vụ hosting nổi tiếng Hostinger đã gởi email chào mời khách hàng mua tên miền Internet (domain) mới là “.si”. Chẳng hạn như “http://sieutritue.si”. Dịch vụ này đang khuyến mại tên miền “.si” với phí 11.99 USD cho năm đầu tiên, sau đó là phí thường niên 16.99 USD.
NGÔ LÊ