Alstom, tập đoàn Pháp hàng đầu thế giới về giải pháp giao thông thông minh và bền vững, đã đánh dấu sự kiện dòng tàu cao tốc TGV thế hệ mới (tên gọi nội địa là TGV M) chính thức đi vào hoạt động thương mại tại Pháp vào ngày 6-11-2026. Được vận hành bởi Công ty Đường sắt Quốc gia Pháp (SNCF), đây là đoàn tàu đầu tiên phát triển trên nền tảng tàu tốc độ rất cao Avelia Horizon (very high-speed platform) của Alstom được đưa vào khai thác thương mại. Tốc độ của nó có thể lên tới 320km/h khi hoạt động thương mại (tốc độ thiết kế 350km/h).

Cột mốc đưa vào vận hành này đánh dấu bước tiến mới nhất trong hành trình 45 năm phát triển đường sắt tốc độ cao của Alstom (thành lập từ năm 1928). Từ thế hệ TGV đầu tiên đến Avelia Horizon hiện nay, Alstom liên tục nâng cao hiệu năng của hệ thống đường sắt tốc độ cao dựa trên những kinh nghiệm thực tiễn thu được từ các thế hệ tàu vận hành trên khắp thế giới.
Ông Martin Sion, CEO Alstom, chia sẻ: “Sự kiện dòng tàu TGV thế hệ mới đi vào vận hành thương mại là minh chứng mới cho thấy vị thế dẫn đầu toàn cầu của Alstom trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao. Là đoàn tàu thương mại đầu tiên phát triển trên nền tảng Avelia Horizon, sản phẩm kế thừa 45 năm kinh nghiệm và kiến thức vận hành thực tiễn được tích lũy trên toàn thế giới. Đây cũng là kết quả của nhiều năm hợp tác chặt chẽ với SNCF, cùng sự đóng góp của hàng nghìn nhân sự tại Alstom, các đối tác và hệ sinh thái công nghiệp rộng lớn của chúng tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả những người đã góp phần hiện thực hóa thành tựu tập thể này.”
Thiết lập chuẩn mực mới cho đường sắt tốc độ rất cao

Tàu Avelia Horizon được phát triển nhằm đáp ứng những ưu tiên chiến lược mới của các nhà vận hành đường sắt tốc độ cao trên toàn thế giới: tăng sức chứa, giảm mức tiêu thụ năng lượng, tối ưu hóa chi phí vòng đời và nâng cao trải nghiệm của hành khách.
Kiến trúc của tàu đã được thiết kế lại hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm đúc kết qua nhiều thế hệ tàu tốc độ cao của Alstom. Từ đầu máy, toa khách cho đến khí động học, hệ thống kéo, hệ thống kỹ thuật số và bảo trì, đoàn tàu được thiết kế như một hệ thống tích hợp đồng bộ. Dòng tàu này sở hữu hơn 400 sáng chế đã được nộp đơn đăng ký bảo hộ.
Thiết kế đầu máy ngắn hơn giúp tối ưu không gian để bổ sung thêm một toa hành khách trên cùng chiều dài đoàn tàu. Nhờ đó, TGV thế hệ mới có thể tăng sức chứa lên đến 20% so với thế hệ trước mà vẫn bảo đảm độ tiện nghi cao, phục vụ tối đa 740 hành khách.
Đoàn tàu cũng tiêu thụ năng lượng ít hơn 20% so với thế hệ tiền nhiệm nhờ tính khí động học được cải thiện, trọng lượng giảm và hệ thống kéo hiệu quả hơn. Khi đạt sức chứa tối đa, mức tiêu thụ năng lượng tính trên mỗi hành khách/km giảm tới 32%.

Nhờ tích hợp hệ thống bảo trì dự đoán (predictive maintenance systems), cắt giảm số lượng linh kiện và thiết kế tối ưu cho việc tiếp cận sửa chữa, dòng tàu này giúp tăng tối đa thời gian sẵn sàng vận hành của đoàn tàu, đồng thời giảm hơn 30% chi phí bảo trì so với thế hệ trước. Bên cạnh đó, kiến trúc kỹ thuật số linh hoạt cũng cho phép dễ dàng nâng cấp công nghệ và dịch vụ mới cho hành khách trong suốt vòng đời khai thác.
Ông Benjamin Fitoussi, Chủ tịch phụ trách Bộ phận Đầu máy & Linh kiện tại Alstom, cho biết: “Avelia Horizon đại diện cho bước chuyển mình quan trọng nhất trong kiến trúc tàu tốc độ rất cao trong hơn 30 năm qua. Điểm đột phá nằm ở việc tái thiết kế hoàn toàn kiến trúc của đoàn tàu. Nền tảng này cho phép các đơn vị vận hành chở được nhiều hành khách hơn trên cùng một chiều dài tàu với mức độ tiện nghi cao, đồng thời cắt giảm tiêu thụ năng lượng và tối ưu hóa chi phí bảo trì trong suốt vòng đời sản phẩm.”
Kế thừa từ 45 năm kinh nghiệm trên thế giới
Kể từ khi ra mắt dòng tàu TGV đầu tiên vào năm 1981, Alstom đã liên tục phát triển các thế hệ tàu tốc độ cao (high-speed) và tốc độ rất cao (very high-speed). Mỗi thế hệ đều kết hợp phản hồi từ hoạt động vận hành thực tế với những tiến bộ về sức chứa, độ tin cậy, hiệu suất năng lượng, khả năng bảo trì và sự thoải mái cho hành khách. Avelia Horizon đánh dấu bước tiến công nghệ quan trọng nhất về kiến trúc tàu tốc độ rất cao trong hơn 30 năm qua (kể từ khi dòng tàu TGV Euroduplex đi vào vận hành năm 1996).
Hiện có hơn 2.200 đoàn tàu ứng dụng công nghệ Avelia của Alstom đang vận hành tại 25 quốc gia, vượt qua 20 biên giới quốc gia và đi được hơn 10 tỷ km.
Những kinh nghiệm tích lũy này giúp Alstom đồng hành toàn diện cùng khách hàng trong suốt vòng đời của hệ thống đường sắt cao tốc, từ khâu thiết kế, phát triển kỹ thuật và sản xuất quy mô lớn, cho đến kiểm định, đưa vào vận hành, bảo trì, hỗ trợ vòng đời và tối ưu hóa hệ thống bằng công nghệ số.
Điều này cũng giúp Alstom có được chuyên môn cần thiết để giải quyết các thách thức phức tạp nhất của đường sắt cao tốc, bao gồm khả năng tương thích vận hành, vận tải xuyên biên giới, tích hợp hạ tầng, năng lực mạng lưới, hiệu suất năng lượng và khả năng hoạt động lâu dài của đoàn tàu.

Nền tảng linh hoạt cho thị trường quốc tế
Sự kiện dòng tàu TGV thế hệ mới chính thức đi vào vận hành thương mại cung cấp điểm tham chiếu vận hành đầu tiên cho Avelia Horizon.
Được thiết kế như một nền tảng linh hoạt và có khả năng mở rộng, Avelia Horizon có thể tùy chỉnh để đáp ứng các yêu cầu về vận hành, quy định pháp lý và nhu cầu của hành khách ở các thị trường cũng như khách hàng khác nhau. Kiến trúc dạng mô-đun cho phép các nhà vận hành điều chỉnh sức chứa, bố trí nội thất, dịch vụ hành khách và cấu hình kỹ thuật theo nhu cầu riêng.
Là nền tảng tàu tốc độ rất cao hai tầng (double-deck high-speed train) duy nhất hiện có trên thị trường, Avelia Horizon cho phép các nhà vận hành tăng sức chứa trong phạm vi chiều dài và chiều rộng khổ tàu hiện tại. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các hành lang giao thông mật độ cao và các ga trung tâm lớn, nơi việc mở rộng sân ga hoặc xây dựng hạ tầng mới thường rất phức tạp và tốn kém.
Nền tảng này được thiết kế để hỗ trợ các tuyến tàu nội địa công suất cao, các tuyến kết nối xuyên biên giới và các hành lang quốc tế. Đây là giải pháp toàn diện giúp các nhà vận hành tăng năng lực vận tải, giảm chi phí năng lượng và chi phí vòng đời, cải thiện thời gian sẵn sàng vận hành của đoàn tàu, đồng thời mang đến một phương thức di chuyển hấp dẫn thay thế cho đường hàng không và đường bộ.
Tham khảo:
- Alstom reinforces its global high-speed rail leadership as the new-generation TGV enters commercial service
- Avelia Horizon: The most advanced double-deck high-speed train in the world
N.N.P.
Có tham khảo thông tin từ nguồn do Alstom cung cấp.